kula (1)
Travnik je grad u centralnoj Bosni i ujedno je administrativno, kulturno i političko središte Srednjebosanskog kantona. Nalazi se na 514m nad morem u dolini rijeke Lašve, koja protiče kroz grad od zapada prema istoku, prije svog ušća u rijeku Bosnu.

Kao i kod mnogih drugih bosanskih gradova, turizam Travnika je zasnovan na historijsko-geografskom faktoru. Planina Vlašić je odlično mjesto za skijanje, pješačenje i sankanje i glavna je turistička atrakcija ovog kraja.

Travnik kao grad je također veoma interesantan prvenstveno zbog mnogih građevina koje datiraju još iz osmanskog perioda i jako su dobro očuvane, kao npr brojne džamije, orijentalne kuće, sahat-kula te ulične česme.

Stari dio grada datira iz 15. stoljeća, kada je sultan Mehmed II Fatih osvaajući Bosnu 1463. godine osvojio i Travnik. Najinteresantnija mjesta za posjete u Travniku su: Tvrđava zaboravljenog srednjovjekovnog imena Gabun, skriva nedoumicu o bosanskom kralju-graditelju iz 15. stoljeća koji ju je, prije no što Bosna šapatom pade, podigao na uzvisini iznad Hendeka, potoka što zimi teče, a ljeti presušuje.
Plava voda – izvor Plave vode, potok Hendek i rijeka Lašva stoljećima su davali poseban dah ovom dijelu grada, a zbog neprekidne vodene huke ova travnička mahala nosi naziv Šumeće. Sahat-kule – Travnik je jedini grad na svijetu sa dvije sahat-kule. Sunčani sat – jedini grad u BiH sa sunčanim satom, dalje tu su još i Konak, Hafizadića kuća, Andrićeva kuća (memorijalni muzej-rodna kuća Ive Andrića), džamije-Sulejmanija, Jeni, Hadži-Alibegova… zatim turbeta, katoličke crkve, pravoslavna crkva, franjevački samostan „Guča Gora“, medresa, Zavičajni muzej…..

Nastanak i naziv grada

Grad Travnik, koji je 150 godina bio glavni grad bosanskog pašaluka, rezidencija 77 vezira, sjedište dva konzulata, smješten u središtu BiH, danas predstavlja glavni administrativno-politički centar Srednjobosanskog kantona.

Postoji mnogo legendi, po kojma je grad Travnik dobio ime, ali najzanimljivija je ona po kojoj je još u predosmanskom vremenu, u tvrđavi stolovao činovnik, koji je ubirao travarinu. Grad se pod ovim imenom, prvi put u historijskim dokumentima spominje 03. juna 1463. godine, kada je turski historičar Dursun-beg, kazao da je na putu prema kraljevskom gradu Jajcu, sultan Mehmed II osvojio Travnik.

Osnovne karakteristike

Općina Travnik zauzima površinu od 563 km² sa 70.402 stanovnika po popisu iz 1991. godine. Na nadmorskoj visini od 514 m, Travnik je okružen sa sjevera, jednom od najljepših bh planina Vlašićem (1963m), a sa juga Vilenicom, koje poklonicima direktnog doživljaja prirode pružaju istinski odmor za dušu i tijelo.

Kulturno-historijska obilježja

Tokom svoje prošlosti, bogate kulturnom i historijskom tradicijom, zanimljivim događajima i znamenitim ličnostima, Travničani svoj grad s pravom nazivaju i grad-muzej nad otvorenim nebom. Ovaj grad je karakterističan po mnogočemu. Burna prošlost, polučila je i ostavila iza sebe mnoge znamenite ličnosti i događaje. Na svakom koraku, ovaj grad sam priča svoju priču…Posebnim u svijetu ga čine dvije 20-metarske sahat kule, koje su travnički veziri podigli u XVIII stoljeću, a jedinim u BiH ga čini sunčani sat, izgrađen 1886. godine. Ovaj grad, predstavlja riznicu raznovrsnih kulturno-historijskih događaja, pa je tako ovo bilo pogodno tlo i za nastanak mnogih znamenitih ličnosti. Travnik je iznjedrio i mnoge umjetnike, naučnike, putopisce, ali prije svega je podario plemenite i srdačne ljude. Travnik je jedan od najbolje očuvanih gradova. Na ovom području postoji 28 zaštićenih kulturno-historijskih objekata, od kojih je većina u aktivnoj funkciji, a među njima se posebno izdvajaju: srednjovjekovna tvrđava, koja je izgrađena u XV stoljeću; Jeni džamija, koja predstavlja najstariji objekat iz turskog perioda; Sulejmanija ili Šarena džamija; Turbeta: Muhidin-Zade Abdulahpaše, Seid Hafiz Ali Dželaludinpaše i Perićan Mustafapaše, koja su izgrađena krajem XVIII i početkom XIX stoljeća; Hafizadića kuća; Isusovačka gimnazija i Elči Ibrahim-pašina medresa. Bitno je spomenuti još i nadaleko poznati travnički sir, zatim kratkokljune golubove, Plavu vodu i atraktivno izletište i ski centar na Babanovcu,.. Travnik se ponosi i rodnom kućom nobelovca Ive Andrića, te mnogim znamenitim Travničkim umjetnicima i naučnicima, ali također i tradicionalnom gostoljubivošću stanovnika ovog grada.

Zašto doći

Još od vremena starih Rimljana, kojima je Lašvanska dolina bila prolazište za važne trgovačke puteve, Travnik i danas predstavlja bitnu raskrsnicu bosanskohercegovačkih, pa i evropskih puteva. Grad Travnik predstavlja svojevrsan muzej nad otvorenim nebom.